تَحَجُّر : ( ع . مص ) . سخت شدن چيزى مثل سنگ . ( فرهنگ نظام ) . در علم طب ، جمع شدن مادهء سخت در پلك چشم . ( فرهنگ نظام ) . ورم صغير . يدمى و يتحجر فى الجفن . « 1 » ورمى است كوچك كه منجمد و متحجر مىشود در چشم ، چنان كه در بحر الجواهر گفته است . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . - تحجر مفاصل : خشك شدن و تصلب مفاصل : چون تحجر مفاصل كه عضوى را از حركت طبيعى بازدارد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . - تحجر جُرح : ريمناك و سخت گرديدن جراحت . ( منتهى الارب ) . - تحجر جُرح للبرء : جمع شدن و التيام يافتن و به هم نزديك شدن قسمت‌هاى زخم . ( اقرب الموارد ) . تَحَدُّب : ( ع . مص ) . برآمدن پشت و فرورفتن سينه و شكم . ( اقرب الموارد ) . گوژپشتى برآمده بودن . ( ناظم الاطباء ) . تَحْديق : ( ع . مص ) . تيز نگريستن . ( تاج المصادر ) . ر . ك - : تحديج . گرد كسى درآمدن . ( تاج المصادر بيهقى ) . تَحَلُّل : ( ع . مص ) . نزد اطباء ، استفراغى است غير محسوس و آن را تحليل نيز نامند . كذا فى بحر الجواهر . و نيز تحلل را در بحران آن چنانى كه در مدتى دراز به سوى تندرستى مىرود اطلاق كنند . « 2 » تَحْليل : ( ع . مص ) . فرود آمدن در جايى . ( زوزنى ) . - تحليل عقده : گشودن گره . ( منتهى الارب ) . هضم شدن و تبديل به خون شدن غذا . ( فرهنگ نظام ) . - التحلل و التحليل : هو استفراغ غير محسوس . ( بحر الجواهر ) . - تحليل بردن : هضم نمودن غذا يا چيزى . - تحليل پذيرفتن : هضم شدن . خرج شدن تا بدين سبب مايه هاء خام اندر تن ايشان [ زنان ] بيشتر گرد آيد و كمتر تحليل پذيرد ، يعنى كمتر خرج شود . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . - تحليل دادن : هضم كردن . گذراندن . - تحليل رفتن : هضم شدن . گذشتن . - تحليل كردن : گواريدن اسباب زكام و نزله . . . دو نوع است يكى آن است كه هرگاه كه اندر دماغ سوء المزاج گرم پديد آيد يعنى هرگاه كه دماغ گرم شود ، ترىها را به خويشتن كشد فزون از آن كه بتواند گواريدن و تحليل كردن . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . سلام نماز گفتن . نزد اطباء همان تحلل است ،

--> ( 1 ) . مقالهء ثالثه از كتاب ثالث قانون بوعلى ، ص 69 . ( 2 ) . كشاف اصطلاحات الفنون .